Amerika’dan Turkiye’ye Kopek Getirmek

Kopeginizi Turkiye’ye Getirmek Biraz Masrafli

Kac kisinin isine yarar bilemiyorum, ama bu konuda edindigim deneyimi burada sizlerle paylasmak istedim. Kopeginizi hava yolu ile Turkiye’ye goturmek biraz stresli bir is olsa da, asagidaki adimlari izleyerek mumkun:

1) Hava Yolu Secimi: Oncelikle kopeginizi kabinde mi yoksa kargoda mi tasiyacaginiz konusunu acikliga kavusturmaniz gerekiyor. Bu konuda maalesef Turk Hava Yollari Dunyanin en kati hava yollarindan biri. Kabin ici kopek tasimasi icin kopek + canta agirliginin en fazla 6 kilo olmasi gerekiyor. Bu oldukca sinirlayici bir kilo, cunku 6-10 kilo arasinda oldukca fazla sayida kucuk cins kopek var. Lufthansa hava yollari biraz daha esnek, 8 kiloya kadar izin veriyor. Ayrica kopeginizi tasiyacaginiz cantanin boyutlari da onemli. Turk Hava Yollari’nin kurallarina buradan, Lufthansa’nin kurallarini da buradan okuyabilirsiniz. Eger kopeginiz bu agirliklarin uzerinde ise, maalesef kargo bolumunde gitmek zorunda. Eger baska careniz yok ise, benim onerim Turk Hava Yollari ile direk olarak Istanbul’a ucup, kopeginizi Istanbul’da teslim almaniz. Transferler olasi rotarlardan oturu oldukca tehlikeli.

2) Ucus Oncesi Hazirlik: Hava yolunu sectikten sonra, biletinizi almadan once hava yolunu arayip biletinizi almak istediginiz ucusta kopeginiz icin yer olup olmadigini sormalisiniz. Her ucusta genelde en fazla 3 evcil hayvana izin veriliyor.

Rezervasyon isiniz tamamsa, ucusunuza 10 gun kala Amerika’daki veterinerinizi ziyaret etmeniz gerekiyor. Veteriner randevusu alirken “travel certificate (seyahat saglik sertifikasi)” almak istediginizi, ve kopeginizi Turkiye’ye gotureceginizi belirtin. Veterinerinizin “USDA Accredited” olmasi gerekiyor. Maalesef her veteriner “USDA Accredited” degil. Randevu yaparken bunu sorun.

Veterineriniz kopeginizin saglik oldugunua karar verdikten sonra “APHIS Form 7001″i doldurup size onaylatmaniz uzere verecek. Unutmayin ki Turkiye kanunlari geregi kopeklerin her sene kuduz asisi olmalari gerekiyor. Eger kopeginizin kuduz asi suresi gecmis ise (Amerika kurallarina uygun olsa bile), mutlaka kopeginize kuduz asisi yaptirin. Ayrica kopeginizin kuduz asisi olmadan once microchip’lenmis olmasi da onemli.

Bizim veterinerimiz APHIS Form 7001 icin $120 masraf aldi — diger yerlerde fiyat daha farkli olabilir.

Formu aldiktan sonra, USDA ofisine onaylatmaniz gerekiyor. Ben bu isi ZipCar ile araba kiralayip JFK’e giderek yaptim. Maalesef USDA ofisi hava alaninin disinda, o yuzden metroyla ulasamiyorsunuz. Baska bir yolu da, Albany’deki ofise belgeleri posta ile yollamaniz. Fakat zaman kisitlamasi sebebiyle ben bu secenekten uzak durdum. JFK’deki islem yaklasik 45 dakika surdu (35 dakika bekleme, 10 dakika islem). $35 masrafi var, kredi karti sart.

JFK Ofis adresi:

JFK International Airport
230-59 Rockaway Blvd.
Suite 100, Room 101
Jamaica, NY 11413

Albany – posta adresi:

USDA, APHIS, VS
500 New Karner Road
2nd Floor
Albany, NY 12205-3857

3) Ucus Cantasi: Kabin icerisinde seyahat edecek kopeginizi bir canta icerisinde tasimaniz gerekiyor. Maalesef bu cantanin iniste ve kalkista ondeki koltugun altina sigabilmesi icin, yine hava yollarinin verdigi boyut sinirlari icerisinde olmasi lazim. Biz SturdiBag Pet Carrier, Large – Black cantasini aldik. Olculeri Lufthansa sinirlari icerisinde — sadece yuksekligi 2″ daha uzun, fakat uzerinden bastirilinca kolayca uzunlugu azaltilabiliyor. Lufthansa cantanin boyutlari hakkinda hic bir sorun cikarmadi. Check-in esnasinda sadece kopegi canta ile beraber valizleri tarttiklari yerde tarttilar — agirligi 8kg’in altinda oldugu icin kabin icine izin verdiler. Duydugum kadariyla Lufthansa 8-10kg arasinda sorun cikarmiyormus, canta boyutlari uygun oldugu surece.

4) Ucus: Tum bu islemleri tamamladiktan sonra ucus gunu hava alanina normalden biraz erken gidin. Check-in esnasinda kopeginizi cantayla beraber tartip, agirligin sinirlar icerisinde oldugunu kontrol edecekler. Ayrica USDA’e onaylattiginiz APHIS 7001 belgesi ile birlikte kopeginizin veterinerden aldiginiz asi sertifikalarina bakacaklar. Ayrica maalesef kabin icinde (veya kargoda) kopek tasimak bedava degil. Lufthansa kabin ici icin  $100 aliyor — bu ucreti de checkin sirasinda odemeniz gerekiyor. Biz kopegimizin tuvalet sorunu yasamamasi acisindan sabah kahvaltisini verdikten sonra herhangi bir yemek vermedik (ucus aksam 8:20’de idi). Ayrica suyu da ucustan 3 saat once kaldirdik. Hava alaninda check-in islemleri bittikten sonra disarip cikip 10 dakika tasma ile dolastirdik. Ucus sirasinda herhangi bir sorun yasamadik, ancak siz yine de kopeginizin cinsine gore herhangi bir ilac verip vermemeniz gerektigini veterinerinize sorun — asla ve asla kendi kararinizla ilac vermeyin. 

Ozetle:
1) Hava yolunuza karar verin. (Lufthansa — $100)
2) Bilet almadan once telefonla hava yollarini arayip kopeginiz icin yer olduguna emin olun.
3) USDA Accredited veterinerinize kopeginizi muayene ettirip “APHIS Form 7001” ve asi sertifiklarini alin. ($120)
4) JFK’e gidip (ya da Albany’e posta yollayip) “APHIS Form 7001″inizi onaylatin ($35 – kredi karti gerekli).
5) Ucus cantasi alin ($50-$90)
6) Hava alanina biraz erken gidin.

Iyi yolculuklar!

Kanuni, Tatil, Uncategorized içinde yayınlandı | , , , , , ile etiketlendi | 91 Yorum

Turk Ehliyeti ile ZipCar Uyeligi

ZipCar hayati kolaylastiriyor!

Amerika’nin New York disindaki bir cok sehrinde araba sahibi olmak neredeyse kacinilmaz. Ozellikle cok buyuk olmayan sehirlerde A’dan B’ye gitmenin tek yolu bazen araba olabiliyor. Hatta Los Angeles bu kaideyi de bozuyor – neredeyse 4 milyon kisinin yasadigi bu sehirde arabasiz yasamanin ne kadar zor oldugunu bir cok defa duydum.

New York’ta, ozellikle Manhattan’da yasiyor iseniz, isler cok farkli. Trafik, park yeri bulma zorlugu ve otopark fiyatlari sebebiyle araba sahibi olma nedenleri birden azaliyor. Bir de iyisiyle kotusuyle 7/24 calisan metro sistemi ile bir cok yere kolayca ulasmaniz mumkunken, araba oldukca gereksiz kalabiliyor.

Iste bu fikirle dogan ZipCar, buyuk sehirlerde yasayip da araba sahibi olmayan insanlari hedef alan, bana sorarsaniz harika bir hizmet. Saati $9’dan baslayan fiyatlarla, sehrin bir cok yerinden kimseyle muhatap olmadan arabaniza binip istediginiz yere gidebiliyorsunuz. Toyota Prius, Mazda 3, vb… araclarin saatlik benzin dahil fiyati $9-$13 arasinda degisirken, BMW 5 serisi veya Volvo’larin saatlik fiyatlari $17’a ulasiyor.

Bu harika hizmetten yararlanmak icin, Amerika’dan ehliyet aldiysaniz isiniz cok kolay. Internet sitelerinden basvurunuzu yapiyorsunuz ve birkac gune kartiniz elinize ulasiyor. Fakat benim gibi Turk ehliyeti ile basvurunca is biraz zorlasiyor. Turkiye’den ehliyetinize kayitli herhangi vukuat olup olmadigina dair noter tercumeli bir rapor istiyorlar. Biraz ugras sonucunda agabeyim Izmir Il Emniyet Mudurlugu’ne benim adima muracaat ederek bu belgeyi alabildi. Belgenin Ingilizce tercumesini ZipCar‘a yollamamdan 15 dk sonra basvurum onaylandi.

Izmir Il Eminyet Mudurlugu’nden alinan yazida su yaziyor:

Ilgi: 22.04.2012 tarihli dilekceniz.

Ilgi tarihli dilekcenizde belirttiginiz Basar Akyelli’ye ait 22.03.2002 tarihinde Izmir ilinden verilme 123456789 sicil sayili surucu belgesine gore POL-NET bilgisayar sisteminde yapilan sorgulamada 22.03.2002 tarihinden 22.04.2012 tarihine kadar yaralamali ve olumlu trafik kazasina karismadigi ayrica trafik cezasinin bulunmadigi tespit edilmistir.

Bilgilerinze rica ederim.

XXXX XXXX
Trafik Denetleme Sube Muduru

Bu belgeyi noterde Ingilizce’ye cevirip, ZipCar’a e-mail ya da faks yolluyla attiginizda islem tamamlanmis oluyor.

Araba, Tatil içinde yayınlandı | , , ile etiketlendi | 4 Yorum

Dovizle Askerlik Basvurusu

Dovizle askerlik ucreti artik 10,000 Avro.

Amerika’da (ya da Turkiye disinda herhangi bir ulkede) calisma izniniz var ise ve 3 sene boyunca kesintisiz calismayi surdurmeniz durumunda zorunlu askerlik hizmetini dovizle tamamlayip, hic bir egitim almadan askerliginizi yapmis sayilabiliyorsunuz. Maalesef bunu yapabilmek duyuldugu kadar kolay degil. Her seyden once, odemeniz gereken ucret oldukca fazla. Onu bir kenara biraktiginizda ise, basvuru sureci aslinda cok kolay olabilecekken, internetteki birbiriyle celisen ve eksik kaynaklar yuzunden bir karmasa ile karsi karsiya kaliyorsunuz.

Ne yapmaniz gerektigini madde madde buradan ogrenebilirsiniz:

Adim 1:  Organizasyon

Organizasyon Onemli!

Birazdan anlatacagim uzere, bu islem sayfalarca belge toplarlamanizi gerektiriyor. Bu isi duzenle ilerletmek ve konsoloslukta gecireceginiz sureyi en aza indirmek icin, kendinize 4 adet dosya edinin. 1 numarali dosya tum belgelerin orjinal kopyalari icin. Diger 3 dosya da her belgenin 3’er kopyasi icin.

Adim 2: Belgeler (Asagidaki belgelerden 3’er kopya + orjinali olan resmi belgelerin (SSN karti, pasaport, vb…) orjinalleri)

  1. Su formlari doldurun: Dövizle Askerlik Başvuru formu (A formu) , Döviz Ödeme Belgesi (Ek-B Lahika) (C formu )Dövizle Askerlik Taksit Ödemesi Bildirim Dilekçesi (E formu)Dövizle Askerlik Başvuru Formu ( Ek-B Lahika 3 ) — Formlar ile ilgili en guncel bilgilere konsolosluk sitesinden erisebilirsiniz.
  2. Pasaportunuzun uzerinde islem olan tum sayfalarinin fotokopileri + pasaportunuzun orjinali. Eger yurt disinda yasamaya basladiginiz sure icerisinde pasaportunuz yenilendi ise, eskisinin de ayni sekilde kopyalari + orjinali.
  3. 5 adet vesikalik resim (New York’taki Turk Konsoloslugu 2.katinda fotograf cekiliyor, fakat ben yaninizda getirmenizi oneririm).
  4. Calistiginiz sirketten, icinde ise baslama tarihinizin, maasinizin, ve pozisyonunuzun belirtildigi, antetli kagida basilmis, imzali kagit (employement verification letter)
  5. Son 3-4 yilin W2 vergi formlari
  6. Sosyal guvenlik (SSN) kartiniz
  7. T.C. Kimliginiz
  8. Amerikan State ID/Ehliyet’iniz
  9. Bankanizdan “TC Ziraat Bankasi” adina kesilmis, $12,948’lik* “bank certified check”.

*Bildiginiz gibi, dovizli askerlik hizmetinin bedeli 2011 yilinda “10,000 Avro” olarak belirlendi. Bu rakam her yilbasinda o seneki kurdan dolar’a sabitleniyor. 2012 yili icin bu rakam $12,948. Eger bu islemi daha sonraki yillarda yapacak olursaniz, mutlaka Ziraat Bankasi New York subesi’ni telefonla arayip o seneki dolar tutarini ogrenin. 

*Yorumlarda oz’un yazdigi kadariyla, 2013 dovizli askerlik hizmetinin bedeli $13,260’mis.

*Yorumlarda canc an’in verdigi bilgiye gore: 20 Temmuz 2013 tarihi itibariyla T.C. Resmi Gazete’de yayinlanan ilan ile dovizli askerlik bedeli 10000 Euro’dan 6000 Euro’ya dusuruldugu karari yururluge girmistir.

Adim 3: Islemler

  1. Sabah 08:30 – Ziraat Bankasi New York subesi‘ne gidin. Ziraat Bankasi calisani sizden yukarida hazirladiginiz bazi belgeleri isteyecek. Ayrica size baska formlar doldurtacak. Son olarak da yaninizda getirdiginiz “TC Ziraat Bankasi” adina kesilmis banka onayli cek’inizi alip, size konsolosluga goturmeniz uzere bir belge verecek. Bu islemlerin tumu 15-20 dakika suruyor. Bu adimda $50 havale ucretini nakit olarak Ziraat Bankasi’na odemeniz gerekecek.
  2. 09:00 – Ziraat Bankasi’ndan cikip hizlica T.C. New York Konsoloslugu‘na yuruyun. Guvenlik sizi konsolosluk islemleri katina yonetlecek. Kata giris yapar yapmaz hemen numarator’den kendinize bir sira numarasi alin. Sonra da siranizin gelmesini bekleyin.  Numaraniz cagirildiginda, dosyalarinizi cikarin ve konsolosluk memuruna uzatin. Cok fazla belge oldugundan belgeleri teker teker cikarmaya calismayin, her seyi verin. Konsolosluk memuru gerekli olan belgeleri secip, duzenleyecek. Daha sonra sizden beklemenizi isteyecek. Benim tecrubeme gore 45 dk’ya yakin bir beklemenin ardindan isminizi cagiracak, ve sizden bir belgeye imza atmanizi isteyecek. Bu noktada $30-$40 gibi bir kargo ucreti odemeniz istenecek. Makbuzunuzu alip konsolosluktan ayrilacaksiniz.

Bu kadar! Herhangi bir sorunuz icin, T.C. New York konsoloslugu internet uzerinden yonelttiginiz sorulara ayni gun cevap verebiliyor. Telefonla aramaya calismayin, zira saatlerce telefonda beklemeniz cok mumkun.

Kolay gelsin!

Yasal içinde yayınlandı | , , , ile etiketlendi | 23 Yorum

Amerika’dan Turkiye’yi (Ucuza) Nasil Ararim?

Wirofon, TTNET'in hizmetlerinden biri

Amerika’ya tasinan biz Turklerin cozecegi bir cok problem vardir. Ev tutmak, sosyal guvenlik numarasi almak, vb… bir cok gereksinimin yaninda, vatan hasreti ile yanip tutusan bizler, Turkiye’deki sevdiklerimize en ucuza nasil ulasacagimizi merak ederiz. Kendi deneyimlerimden yola cikarak en basarili buldugum cozumleri asagida sizinle paylasiyorum:

1) Wirofon: En sik kullandigim cozumlerden biri, bir Turk Telekom urunu olan Wirofon. Turkiye’de Turk Telekom abonesi bir akrabaniz, sizin icin Wirofon hizmeti acabilir. Wirofon ile, ister bilgisayarinizdan, isterse iPhone’unuzdan Turkiye’yi Turk Telekom tarifeleri ile arayabiliyorsunuz. Cok da basarili calisiyor. Ben ilk ciktigi zamandan beri kullaniyorum bu urunu; ve ses kalitesinden cok memnunum. Fiyatinin ucuzlugu (Telekom tarifesi) da Wirofon’u cok cazip kiliyor.

Avantajlari: Ucuz, hizli.
Dezavantajlari: Bilgisayar veya iPhone App’i gerekli. iPhone’da da sadece Wifi hatti uzerinden konusma yapabiliyorsunuz*.
Kullanmak Icin: Wirofon’a basvuru icin gerekli bilgiler burada.  

*Okuyucular arasindaki “geek”ler icin: iPhone’unuzu jailbreak ederek Wirofon’un koydugu “Wifi” kuralini gecebilirsiniz (Google’da “3G Unrestrictor” diye arayin). Ayrica, AppStore’dan TTNET’in kendi programi yerine “Bria”yi satin alarak, 3G uzerinden konusmaniz mumkun. 

*Wirofon’un Subat 2012’de cikan guncellemesi ile, artik konusmalarinizi 3G hattiniz uzerinden yapmak mumkun!

2) EviAra.com: 2010 yilbasinda yaptigimiz Chicago seyahati sirasinda, arkadasim Meltem’den bir rastlanti sonucu ogrendigim EviAra harika bir servis. Teknolojisi biraz eski kalan, once bir cagri merkezini arayip sonra arayacaginiz numarayi girdiginiz tipte bir servis. Fakat fiyatlari harika. Turkiye’de ev telefonlari ile $10’a tam 526 dakika konusabilirken, cep telefonlari ile 256 dakika konusabiliyorsunuz. Ses kalitesi de harika.

Avantajlari: Wirofon’un aksine, internet uzerinden degil, telefon sebekesi uzerinden gorusme yaptiginiz icin herhangi bir bilgisayara ya da programa ihtiyaciniz yok. Herhangi bir telefondan arama yapabilirsiniz. Fiyati ucuz, ses kalitesi cok basarili.
Dezavantajlari: Turkiye’yi aramak icin, oncelikle bir santral numarasi ariyorsunuz. Ardindan aramak istediginiz Turkiye numarasini “0 11 90 (Alan Kodu) (Telefon Numarasi)” seklinde arama yapiyorsunuz. (Hizli arama fonskiyonlari mevcut) ”
Kullanmak Icin: EviAra’nin web sitesine girip uye olmaniz yeterli.

3) Jajah: Aslinda teknoloji ve hizmet kalitesi olarak, bu servisler arasinda en begendigim servis bu. Jajah’in diger servislere gore cok onemli farklari var. Jajah kullanarak, cok sik aradiginiz numaralar icin sizin icin uretilen “Amerika” numarasi ile sanki Amerika’da bir arkadasinizi ariyor gibi Turkiye’yi (ya da Dunya’nin herhangi bir yerini) arayabiliyorsunuz. Jajah’in web sitesini kullanarak, Turkiyeden’de Amerika’yi uygun fiyatlara aramaniz mumkun.

Avantajlari: Turkiye’deki yakinlariniz icin “Amerika” numarasi cikarabilmek, Turkiye’den de kullanabilmek
Dezavantajlari: Diger iki secenege gore fiyatlari biraz daha pahali
Kullanmak Icin: Jajah’in web sitesine buyrun. Ayrica AppStore’dan Jajah uygulamasini da indirmeyi unutmayin.

Amerika’dan Turkiye’yi aramak icin daha cok alternatifiniz var. Mesela Rebtel, ya da Mezun da oldukca populer servisler. Sizin kesfettiginiz daha guzel bir servis var ise yorumlarda paylasin!

Iletisim içinde yayınlandı | , , ile etiketlendi | 3 Yorum

Sosyal Güvenlik Numarası (Social Security Number (SSN)) Nedir ve Nasıl Alınır

Amerika’ya tasindiktan sonra yapacaginiz ilk islerden biri “Social Security Number” (kisaca SSN diye gecer) almak olmali. SSN, Turkiye’deki TC Kimlik Numarasi benzeri bir sistemin urunu.

Sosyal Guvenlik Karti

Burada onemli bir not: SSN alabilmeniz icin, Amerika’da calisma izniniz olmasi gerekiyor. Mesela calisma izni olmayan F1 vizeli bir ogrenci iseniz, SSN alamiyorsunuz.

SSN Neden Lazim?
Sosyal guvenlik numarasi’nin diger avantajlarini bir kenara birakalim, Amerika’da legal olarak calisiyorsaniz, SSN almak zorundasiniz. Amerikan vergi dairesi (Internal Revenue Services) sizi SSN numaraniz ile takip ediyor.

Bu zorunlulugun yani sira, SSN’in baska avantajlari da var. Mesela SSN’iniz olmadan kredi karti almaniz cok zor. Onceden $500-$1000 gibi bir depozitoyu bankaya “guvenlik” amacli odemeniz gerekiyor, kredi kartina uygunlugunuzu kanitlamak icin. Bunun yani sira cep telefonu servisi, kontratli TV/Internet servisi, vb… bir cok “kontratli” hizmetten, SSN’iniz olmadan yararlanamiyorsunuz (ya da yuklu depozitolar odemeniz gerekiyor).

SSN Almakla Bitmiyor. Nedir bu “Credit History” dedikleri?
SSN’inizi aldiktan sonra, kredi gecmisi olusturmaniz gereklidir. Kredi gecmisi olmayan bir SSN, hemen hemen hic bir ise yaramaz. Sosyal guvenlik numaranizi kullanarak uye oldugunuz bir cok “kontratli servis” veya kredi karti, sizin kredi gecmisinizi (“credit history”) olusturmanizi saglar. Kredi gecmisi olusturdukca, odemelerinizi zamaninda yapip/yapmamaniza (ve bir cok baska faktore gore) bir puan alirsiniz. Bu puan cok onemlidir. Bu puani dusuk olan kisilerin herhangi bir kredi veya kira kontrati basvurusunda “guvenilirlikleri” azdir. Bankanizda yeterli para bile olsa, kotu SSN puani ile ev bile tutamazsiniz kolay kolay. Bu sebeple SSN’inize kayitli her odemenizi zamaninda yapmaya ozen gosterin. Ayrica SSN puaninizi sik sik kontrol edin. SSN puani kontrolu icin bir cok ucretli servis var. Ben bir Bank of America musterisi olarak, Privacy Assist Premier‘i kullaniyorum.

Kredi Gecmisi Nasil Olustururum?
“SSN olmadan kredi karti yok dedin. SSN aldik. Simdi de kredi gecmisi olmadan kredi karti yok diyorsun. Ben kredi karti alamadan nasil kredi gecmisi olusturacagim!?” dediginizi duyar gibiyim. Buna sosyal guvenlik sisteminin paradoksu diyelim. Amerika’ya tasinan her gocmenin yasadigi bir zorluktur bu. Neyse ki cozumu cok da zor degil. Sunlari deneyebilirsiniz:

  1. Faturali cep telefonu hatti actirin. Cep telefonu sirketleri (AT&T, T-Mobile, Verizon veya Sprint) genelde kredi gecmisi zorunlu kosmazlar. Kredi gecmisi olmayan SSN’iniz ile hat actirabilirsiniz. Hatti actirdiktan sonra yapmaniz gereken en onemli sey, faturalarinizi zamaninda ve eksiksiz odemek.
  2. Depozitolu kredi karti alin. Ben bu sorunu boyle cozmustum. Bank Of America’ya $500 depozito yatirarak $500 limitli bir kredi karti aldim. Bu kredi kartini duzenli olarak kullanip faturalarini zamaninda odedikce, bir kac ay icerisinde kredi karti limitim arttirildi. Ayrica odedigim $500 depozito, ilk senenin sonunda bana geri odendi.
  3. Bir arkadasiniz sizin icin ek kart cikartsin. Bu da cok sik kullanilan yontemlerden. Amerika’da yasayan bir arkadasiniz var ise, sizin adiniza kendi kredi kartina ek kart basvurusunda bulunabilir. Bu sekilde de kredi gecmisi olusturabilirsiniz. Fakat sunu unutmayin ki, ek kartin fatura odemelerini aksatmaniz durumunda, ana kartin sahibi olan arkadasinizin kredi skoruna oldukca kotu bir etkiniz olacaktir!

Yukaridakilerden birini yaptiktan 6-7 ay sonra sizin de bir kredi gecmisiniz ve puaniniz olacaktir.

SSN Nasil Alirim?
Evet – SSN ve kredi gecmisi tanimlarindan sonra, SSN almaya gelelim. Oldukca kolay bir islem. Asagidaki belgeleri hazir edip, sosyal guvenlik ofisi’ne gidiyorsunuz.

  1. Basvuru formu‘nu doldurup, basiyorsunuz.
  2. Amerika’da calisma izni formu (size is yeriniz ya da avukatlik firmaniz tarafindan gonderilmis olmali).
  3. En az 6 ay suresi olan pasaportunuz
  4. Ogrenciyseniz okulunuzdan uzerinde adiniz ve yapacaginiz isin tanimi olan bir kagit. Okulunuzun gocmen ofisi size bu konuda yardimci olacaktir.
Bu konudaki en guncel uyarilari, Sosyal Guvenlik Ofisi’nin kendi web sitesi‘nden edinebilirsiniz. 

Size daha yakin Sosyal Guvenlik Ofis’lerini bu adresten bulabilirsiniz. Erken bir saatte gitmeye calisin. Biraz sira bekleyebilirsiniz. Fakat islemler genelde cabuk bitiyor – ben yaklasik 30 dakika bekledikten sonra 20-25 dakikada isimi bitirmistim. 2 hafta icerisinde de sosyal guvenlik kartim evime yollanmisti.

Onemli Uyarilar

  1. Sosyal guvenlik numaraniz son derece gizli bir bilgidir! SSN’ininiz sadece size ozel olup, sizin icin son derece buyuk onem tasiyan bir kimliktir. SSN’inizin kotu niyetli kisiler tarafindan calinmasiyla basiniz cok buyuk dertlere girebilir. Sizin adiniza kredi basvurularinda bulunup, haberiniz bile olmadan buyuk borclara girebilirsiniz. Sosyal guvenlik numaranizi ezberleyin, ve kartini cok gizli bir yere saklayin. Asla cep telefonunuza “SSN” gibi tahmin etmesi cok da kolay bir sekilde kaydetmeye kalkmayin! Bu sakasi olmayan, son derece ciddi bir sorumluluktur. Google’da “Identity Theft” (kimlik hirsizligi) diye bir arama yaparsaniz, ne demek istedigimi anlayacaksiniz.
  2. Kredi skorunuzu bilin. Yukarida bahsettigim gibi, kredi skorunuzu sonradan tatsiz bir surpriz yasamamak icin kontrolunuz altinda tutun. Amerikan devleti, her sene bir kere ucretsiz olarak kredi skorunuzu ogrenme hakki tanir. Bu adresten bu kontrolu yapabilirsiniz. Bana sorarsaniz “senede bir defa” yeterli degildir. Bu sebeple yukarida ornegini verdigim Privacy Assist Premier benzeri bir servis ile kredi skorunuzu daha yakindan takip edin.
  3. Zaman kaybetmeden kredi gecmisi olusturmaya baslayin. Kredi gecmisiniz olmadan bir cok konuda zorluk yasarsiniz. Ev tutarken de, evinize almak istediginiz televizyon icin yapacaginiz odeme plani basvurusu sirasinda da onunuze engeller cikar. Bu sebeple, zaman kaybetmeden kredi gecmisi olusturmaya baslayin. En basitinden, bir telefon hatti ile bile bunu yapabilirsiniz.
Yasal içinde yayınlandı | , , ile etiketlendi | 6 Yorum

New York’ta Ev Tutmak

Manhattan'in en guney noktasinda bulunan Battery Park City, sehrin en temiz ve sakin mahallelerinden biri

New York’a tasindiniz ya da tasiniyorsunuz. Belki su anda bir arkadasinizin salonuna yerlestiniz gecici olarak ve belki su ana kadar ertelediginiz, ya da dusunmek istemediginiz ev bulma isi geldi catti ve Google sizi buraya getirdi.

Size yalan soylemeyecegim, New York’ta ev kiralamak zorlayici bir is. Cok fazla sabir ve ozen gerektiren, bazen uzun, cok sansli iseniz bile sinirlerinizi yipratabilecek potansiyele sahip bir prosedur. New York’ta gecirdigim 4 senede 4 ev degistirdigim icin bunu iyi biliyorum.

Ama merak etmeyin! Bu surec icin bilmeniz gereken hemen hemen her seyi, bir kac onemli puf noktasi ile sizinle paylasacagim.

Adim 1: Butcenizi Belirleyin
Ilk yapmaniz gereken sey bu. New York’ta tutacaginiz ev icin harcamayi dusundugunuz butceyi belirlemeniz gerekiyor. Butceyi belirlerken de, asagidaki faktorleri goz onunde bulundurmalisiniz:

    • Yalniz mi yasamak istiyorsunuz yoksa ev arkadasiniz olabilir mi?
    • Sehirde (Manhattan adasi) mi yasamak istiyorsunuz, yoksa Brooklyn, Queens veya New Jersey gibi sehir merkezinin disindaki yerlerde yasama fikrine acik misiniz?
    • Sectiginiz binada 24 saat kapici, ortak kullanim alanlari, vb… luks olanaklar mutlaka olmali mi?

Son maddeyi dikkate almadan, kendi deneyimlerimle dogru orantili, sadece fikir edinmeniz icin, asagida hazirladigim akis tablosuna bir goz atin:

Bu noktada soylemem gerekiyor ki, bu yazida bahsini gecirecegim rakamlari olustururken, en az bir yatak ve koltugun sigacagi buyuklukte olan, icinde yasadiginizda kendinizi guvende hissedeceginiz, sizinle beraber Turkiye’de yasamlarini devam ettiren anne ve babalarin da sizin guvende oldugunuzu bilerek rahat uyuyabilecekleri evleri goz onunde tutuyorum. New York’un cok da guvenli ve temiz olmayan, fakat kirasi cok daha ucuz olan yerleri de var.

New York’da sehir merkezinde ya da sehre cok yakin bir apartmanda, tek basiniza yasamak istiyorsaniz, bugunun piyasasinda $2000’i gozden cikarmaniz gerekiyor. $2000’a da, luks ve olanaklari olan binalarda buyuklukleri 30 ve 50 metrekare arasinda degisen, Amerikali’larin “Studio” dedikleri, icinde hic odasi olmayan evler tutabilirken; daha eski ve kapicisi (“doorman”‘i) olmayan binalarda, biraz da sansiniz var ise kucuk bir 1 odali ev bulmaniz mumkun.

Eger sehirden uzaklasma gibi bir opsiyonunuz var ise, Brooklyn, Queens veya New Jersey’de, yukarida $2000 olarak verdigim rakam, $1400’lere kadar dusebiliyor. Sehirden cok uzaklasabiliyorsaniz (Manhattan’a metro ile 1 saat’e yakin uzaklikta ev tuttugunuzu var sayalim), kira masrafini $800-$1200’e kadar dusurebilirsiniz.

Market arastirmalarinin sonucunda ortaya cikan resmi rakamlar biraz daha moral bozucu olmakla birlikte, yukarida verdigim rakamlarla yasayabileceginiz bir ev bulmak oldukca mumkun.

Adim 2: Mahalle(ler) Belirleyin
Butcenizi belirlediniz. Belirlediginiz rakama ve ev arkadasi durumunuza gore, artik bir mahalle belirleme vakti geldi. Sakin butun sehirde ev aramaya kalkmayin. Ilk once mahalle(ler) secmek; hatta en fazla 3 mahalle secmek cok onemli. Tum sehirde ev aramak sizi oldukca yorgun dusurup, verimliliginizi azaltacaktir. New York ev piyasasi oyle acimasizdir ki, siz bir mahallede ev gezerken, 7 metro duragi ileride bulunan ve daha once gorup de cok begendiginiz diger ev tutulup gider. Market cok hizlidir. Bir gun buldugunuz evin fiyati ve durumu size mantikli geldiyse, sunu bilmelisiniz ki, yalniz degilsiniz.

Mahalle secimi, bu yazinin kapsaminin biraz disinda kalan, kendi basina cok buyuk bir konu. Bu konuda dersinizi iyi calisin. Isinize/okulunuza olan yakinlik, metro duraklarina olan mesafe, guvenlik, gurultu, eger varsa/olacaksa evcil hayvan besleme ihtimaliniz de dahil olmak uzere, bir cok faktoru goz onunde tutarak vermeniz gereken bir karar bu. Eger bu konu ile ilgili hicbir fikriniz yoksa, bu sitede New York’un en guvenli mahallelerini gorebilirsiniz. Ayni sitede, diger faktorleri goz onune alan listelere de ulasmaniz mumkun.

Adim 3: Aramaya Baslayin
Belki de en cok zamaninizi ve sabrinizi harcayacaginiz adim bu. Sakin ve sabirli olmalisiniz. Buyuk bir ihtimalle bu isi 1-2 gunde cozemeyeceksiniz. Kendi ev bulma deneyimlerime gore, bu is 2 haftadan 1.5 aya kadar surenizi alma potansiyeline sahip. Iyi bir evi guzel bir fiyata bulabilmeniz icin kendinize bolca sure vermeye calisin. New York’ta hemen hemen her alanda oldugu gibi durumlari vahim olanlar (Ingilizce karsiligi “desperate”) en az pazarlik paylarina sahip olanlardir. Bu surecte iletisim kurdugunuz herkese (ev sahibi, emlakci, kira kontratini uzerine alacaginiz kiraci, vb…) sakin bir izlenim verin. Sizin panik icerisinde oldugunuzu anladiklarinda, ellerinden bir turlu cikaramadiklari, fiyati sacma yuksek olan, kisacasi en kotu evleri size vermeye calisacaklardir.

Ev aramanizi internet uzerinden gerceklestirmelisiniz. Bu konuda bana en fazla yardimi olan, 4 evimin 3’unu araciliklari ile buldugum siteleri (ilk evimi hic arama yapmadan arkadasimin apartmaninda tutmustum), verimlilik sirasina gore (en fazladan en aza) asagida bulabilirsiniz:

(1) Nybits: Sadece ev ve bina sahiplerinin ilan verdigi, ilanlarin cogunda daire numarasini bulunduran (bu cok onemli bir avantaj!), cok sik yenilenen ve evleri mahallelere ve bina tiplerine gore ayiran, harika bir site. Bu sitede bir ilan gorurseniz, cok buyuk ihtimalle (tabii ki istisnalar da olacaktir), sitede gordugunuz fotograflara cok yakin (fotograflar cok yaniltici olabiliyor – ona birazdan gelecegim), size soylenen mahallede/adreste bir ev olduguna emin olabilirsiniz. Su anda yasadigimiz evimi bu site araciligi ile buldum, ve fiyati market ortalamalarinin altinda idi.

(2) Streeteasy: Bu sitenin Nybits‘den birkac farki var. En buyuk farki, kiralik evlerin yani sira satilik ilanlarin da bulunmasi. Diger bir fark da, bu sitede ev / bina sahipleriyle birlikte emlakcilarin da ilan verebiliyor olmasi. Emlakcilardan ev tutmak kotu bir sey degil, hemen hemen her zaman bulunmasi en zor olan evler emlakcilar tarafindan kiraya veriliyor. Bir de, her emlakci komisyonunu sizden almiyor*, ilanda “NO FEE” (komisyon yok) cumlesi geciyor ise, emlakciya komisyon vermeden o evi verilen fiyata tutabilirsiniz demektir. Emlakcilarin da ilan vermesinden dolayi, bu sitede cok daha fazla ev secenegi var. Ve bu sitedeki evlerin de hepsi “gercek” (ne demek istedigimi bir sonraki sitenin aciklamasinda bulabilirsiniz). Bu site, teknoloji olarak Nybits‘den cok ustun. Cok fazla parametreyi goz onunde tutarak arama yapabiliyorsunuz (bir evin verdiginiz baska bir adrese gore metro yolculugu suresini bile hesaplayabiliyor!) Bir cok arkadasim evlerini bu site araciligi ile buldular. Benim Nybits‘i daha cok begenmemin sebebi, sitenin basit ara yuzu ile cok verimli arama yapilabilmesi. Yoksa Streeteasy de cok iyi bir New York emlak sitesi.

* Bu konuya aciklama getireyim. Aslinda emlakcilara siz direk komisyon vermeseniz bile, emlakcilar komisyonlarini hep sizden alirlar. Nasil mi? Emlakci araciligi ile tuttugunuz evin kirasi, ozellikle “NO FEE” emlakcilardan ise, normal kirasinin cok ustundedir. Ya da (benim basima gelen de bu), evi tuttugunuz binanin “1 ay bedava” kampanyasi vardir, fakat siz evi emlakci ile tuttugunuz icin siz bu kampanyadan yararlanamazsiniz, ve o ekstra 1 aylik odediginiz kira emlakciya gider. Yani her kosulda komisyonu siz odersiniz.

(3) Craigslist: Bu siteyi mutlaka duymussunuzdur. Turkiye versiyonu da bulunan Craigslist, Amerika’nin en buyuk ilan panosu. ikinci el alis & satistan tutun, ihtiyaciniz olan bir tesisat ustasini bile bu sitede bulabilirsiniz. Emlak konusuna gelince, bu site ile ilgili yorumlar oldukca karisik (benim de dahil olmak uzere). Craigslist‘te, belki yukaridaki sitelerin 2-3 misli sayida ilan bulursunuz. Fakat Craigslist cok tehlikelidir, dolandiricilar kol gezer. Teknik olarak “dolandirici” olarak gecmese de, sizi ters koseye yatirmaya calisan biraz fazla zeki emlakcilardan da bu sitede bolca olur. Ilanda verilen fotograflar cogu zaman yalan ya da fazla yanilticidir ya da begendiginiz ev ile ilgili “ah! biraz once tutuldu!” yalanini duyup, onca yol gelip bulustugunuz emlakci ile cok daha kotu ve pahali evler gezme ihtimaliniz yuksektir. (Yalan olmasinin sebebi evin tutulmamis olmasi degil, oyle bir evin zaten en basta olmamasi, sadece size bir yem olarak atilmis cekici bir ev fotografi olmasindan kaynaklanir).*

Tum bunlarin yani sira, olaya sabirla yaklasip, Craigslist “coplugunden” on numara bir ev de bulmaniz oldukca mumkun. Emlakcilarla e-mail veya telefon yoluyla haberlesip, nasil bir ev aradiginizi detaylariyla iletip, “bu fiyatin ustunde hic bir ev tutmayacagim, gostermeyin bile!” seklinde bir tavir sergilerseniz daha verimli sonuclar elde etmeniz mumkun.

*New York’ta tabii ki son derece profesyonel ve isini durustce yapan bir cok emlakci var. Fakat Craigslist’te bu emlakcilari aradan secebilmek kolay degil. O yuzden cok dikkatli olmaniz ve tum iletisimlerinizde net bir tavir sergilemeniz cok onemli. 

Diger Uyarilar ve Puf Noktalari:
Yukarida adresini verdigim siteleri kullanarak, kendinize gore bir ev bulabileceginizden emin olun. Fakat hangi siteyi kullanirsaniz kullanin, asagidaki uyarilara ve puf noktalarina dikkat edin:

  • If it is too good to be true, it probably is. (“Gercek olamayacak kadar iyi bir ev, buyuk ihtimalle gercek degildir.”): Bu sozu unutmayin. Herhangi bir web sitesinde inanilmaz bir fiyat bulursaniz (size yukarida verdigim fiyatlarin %30-%40 alti gibi, mesela), buyuk ihtimalle bir dolandirici ile karsi karsiyasiniz. Size “sen bana Western Union ile havale yap, ben sana anahtarlari gondereyim” diyecek turden cok insan var bu sehirde. Biz Turkler boyle tuzaklara kolay kolay dusmeyiz ama, yine de gozunuzu acik tutun. Asla ve asla bir evi gidip gormeden internet uzerinden havale yapmayin!
  • Gun icerisinde defalarca ayni aramayi yapin: Yukarida verdigim sitelerde size uygun aramalar yapin (kira araligi, boyut, mahalle, vb… parametreleri secin) ve bu aramalari internet tarayiciniza “bookmark” olarak kaydedin. Kaydederken sonra ne oldugunu anlayabileceginiz isimler verin (mesela: “Brooklyn Heights, Studio, 1600-1800”, gibi). Boylece gun icerisinde defalarca arama yapabilirsiniz. New York emlak piyasasi korkunc derecede hareketlidir, bir evin, ozellikle de fiyati iyiyse, 2-3 saat icerisinde tutulmasi cok mumkundur.
  • Emlakciya basvurmadan once, mahalleleri gidip gezin: Bir cok kiralik evin “kiralik” tabelasi bulunur. Ayrica yonetici sirketler tarafindan yonetilen daha buyuk binlarin kiralama ofislerine gidip piyasada olan evleri sahipleriyle gezebilirsiniz. Emlakciyla ev bulacaksaniz, sizin kolayca kendi basiniza bulamayacaginiz, ve yukarida bahsettigim Nybits‘ten bulamayacaginiz evler olmali.
  • Kira parasini bir araya getirmekle bitmiyor!: Cok onemli baska bir konu da, New York’ta kredi gecmisiniz ve evin kirasini rahatlikla odeyebileceginiz bir maasa sahip olmadan ev tutmanin onunde buyuk engeller olmasi. Bir cok ev sahibi “ailem yardim edecek, oyle odeyecegim” sozunu kabul etmiyor. Sizden bir Amerikan bankasinda gosterebileceginiz para, ve bir Amerikan is vereninden gelir gostermenizi istiyorlar (yillik geliriniz tutacaginiz ev kirasinin en az 40 kati olmali). Eger bir ogrenci olarak geldiyseniz ve gosterebileceginiz boyle bir gelir yoksa, maalesef bazi ev sahipleri sizden basvuru bile almayacaktir. Boyle bir durumda iseniz, birkac yolunuz var:
    1. Amerika’da yasayip calisan bir kefil bulun: Bir cok bina kefil (guarantor) kabul eder. Bulacaginiz kefilin temiz bir kredi gecmisi, ve yillik gelirinin aylik kiranizin en az 80 kati olmasi gerekmektedir.
    2. Yonetici firmalar yerine, ev sahibinden ev bulmaya calisin: Ev sahipleri sizi sever ve size guven duyarlarsa, evi size vereceklerdir. Yonetici firmalarin “guven” gibi parametreler umru olmaz. Ev sahipleri ise sizin gibi insanlar olacaklari icin, onlari ikna etme ihtimaliniz daha yuksektir.
    3. 3 ya da 6 aylik kirayi pesin odemeyi teklif edin: Benim ilk evimi tuttugum binadan ev tutarken New York’a yeni gelmis olmamdan dolayi kredi gecmisim olmamasi nedeniyle bu sorunu yasamistim. Sorunu ancak ilk 6 aylik kirayi pesin odeyerek cozebildik.
    4. Kira kontratini baska bir arkadasiniz uzerine yaptirin: Bu da cok uygulanan bir cozum. Eger New York’ta yasayan yakin bir arkadasiniz varsa (ve onun gosterecegi geliri ve kredi gecmisi sartlari sagliyor ise), kira kontratini onun uzerine yaptirabilirsiniz.

Sevdiklerinizle huzurla, mutlulukla ve guvende yasayabileceginiz, harika bir ev bulabilmeniz dilegiyle!

Ev içinde yayınlandı | , , ile etiketlendi | 22 Yorum